शुक्रबार, ०६ कात्तिक २०८३
शुक्रबार, ०६ कात्तिक २०८३
१३ असोज २०८३
काठमाडौं । एसियन गेम्सको क्रिकेटमा वर्षा र खराब मौसमका कारण खेल हुन नसक्दा वरीयताको आधारमा टोलीलाई विजेता घोषणा गर्ने नियम फेरि चर्चामा आएको छ। खेल नै नखेली अर्को चरणमा पुग्ने व्यवस्थाले विशेषगरी एसोसिएट राष्ट्रका टोलीलाई आफ्नो क्षमता प्रमाणित गर्ने अवसरबाट वञ्चित गरिरहेको देखिएको छ।
जापानमा जारी २०औं एसियन गेम्समा पनि यही अवस्था देखिएको छ। लगातारको वर्षाका कारण क्वाटरफाइनलका केही खेल प्रभावित भएपछि उच्च आईसीसी टी–२०आई वरीयतामा रहेका टोलीहरू मैदानमा प्रतिस्पर्धा नगरी नै सेमिफाइनल पुगेका छन्।
प्रतियोगिताको पुरुष क्रिकेट संरचनाअनुसार भारत, पाकिस्तान, श्रीलंका र बंगलादेशलाई आईसीसी टी–२०आई वरीयताका आधारमा क्वाटरफाइनलमा सोझै प्रवेश दिइएको थियो। अन्य टोलीले भने प्रारम्भिक चरणका खेलहरू खेलेर क्वाटरफाइनलको स्थान सुरक्षित गरेका थिए।
तर क्वाटरफाइनलमै वर्षा बाधक बनेपछि मैदानमा नतिजा निकाल्ने अवसर सबै टोलीले पाएनन्। निर्धारित खेल पूर्ण रूपमा रद्द भएको अवस्थामा उच्च वरीयतामा रहेको टोलीलाई विजेता मानेर अर्को चरणमा पठाउने प्रावधानका कारण केही टोलीले खेल्दै नखेली सेमिफाइनलको यात्रा तय गरे।
नेपालको हकमा पनि यसको असर प्रत्यक्ष देखियो। नेपालले समूह चरणमा अफगानिस्तानलाई पराजित गर्दै प्रभावशाली प्रदर्शनका साथ क्वाटरफाइनलमा स्थान बनाएको थियो। तर श्रीलंकाविरुद्धको क्वाटरफाइनल खेल वर्षाका कारण सञ्चालन हुन नसकेपछि नेपालले मैदानमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्ने अवसर नै पाएन। उच्च वरीयतामा रहेको श्रीलंका सेमिफाइनलमा पुग्यो।
यस्तै अन्य क्वाटरफाइनल खेलहरूमा पनि मौसमले प्रभाव पारेपछि भारत, पाकिस्तान र बंगलादेशजस्ता उच्च वरीयताका टोलीलाई फाइदा पुगेको छ।
बहुखेलकुद प्रतियोगितामा क्रिकेटका लागि लामो समय छुट्याउन कठिन हुन्छ। एसियन गेम्समा प्रारम्भिक चरणदेखि फाइनलसम्मका खेल छोटो समयभित्र सम्पन्न गर्नुपर्ने भएकाले प्रत्येक नकआउट खेलका लागि अतिरिक्त दिन राख्ने सम्भावना सीमित हुन्छ।
यस्तो अवस्थामा वर्षाका कारण खेल रद्द भएमा अर्को चरणमा जाने टोली निर्धारण गर्न प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि नै स्पष्ट मापदण्ड आवश्यक हुन्छ। यही कारण आईसीसी टी–२०आई वरीयतालाई आधार बनाइएको देखिन्छ।
तर यसको अर्को पक्ष पनि छ। वरीयतामा माथि रहेका टोलीले प्रतियोगिताको महत्वपूर्ण चरणमा प्रत्यक्ष प्रवेश पाउने र त्यही चरणमा खेलसमेत हुन नसके वरीयताकै आधारमा अगाडि बढ्ने अवस्था आउँदा एसोसिएट राष्ट्रले भने दोहोरो चुनौती सामना गर्नुपर्छ।
नेपाल, अफगानिस्तान, हङकङ, मलेसिया, जापान र ओमानजस्ता टोलीले प्रतियोगिताको प्रारम्भिक चरणबाट यात्रा सुरु गर्नुपर्ने हुन्छ। क्वाटरफाइनलसम्म पुग्न उनीहरूले मैदानमै खेल्दै आफ्नो स्थान बनाउनुपर्छ।
तर नकआउट चरणमा पुगेपछि वर्षाले खेल रोकेमा उनीहरूको अघिल्लो प्रदर्शनले पनि सधैं अर्को चरण सुनिश्चित गर्न सक्दैन। यसले राम्रो प्रदर्शन गरेर क्वाटरफाइनलसम्म पुगेका टोलीलाई अन्तिम निर्णायक खेल खेल्ने अवसर नै नदिने अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ।
नेपालका लागि यसपटकको घटना त्यसैको एउटा उदाहरण बनेको छ। समूह चरणमा गरेको प्रदर्शनका आधारमा क्वाटरफाइनल पुगे पनि मौसमका कारण श्रीलंकाविरुद्ध खेल्न नपाउँदा नेपालको प्रतियोगिता त्यहीँ समाप्त भयो।
क्रिकेटमा वर्षा नयाँ समस्या होइन। तर वर्षापछि मैदान छिटो खेलयोग्य बनाउने सुविधा, पर्याप्त ड्रेनेज र मैदान ढाक्ने आधुनिक उपकरणको उपलब्धता पनि महत्वपूर्ण हुन्छ।
जापानमा क्रिकेट अझै विकासको चरणमा रहेकाले अन्य स्थापित क्रिकेट राष्ट्रको तुलनामा मैदान व्यवस्थापनसम्बन्धी पूर्वाधारमा फरक अवस्था देखिन सक्छ। भारी वर्षाका बेला खेल पुनः सञ्चालन गर्न कठिन हुनु त्यसैको एउटा कारण बन्न सक्छ।
यसकारण एसियन गेम्समा क्रिकेट सञ्चालन गर्दा केवल वरीयताको नियमलाई मात्र होइन, मौसम, मैदानको अवस्था, रिजर्भ डे तथा वैकल्पिक खेल तालिकाजस्ता विषयलाई समेत दीर्घकालीन रूपमा विचार गर्नुपर्ने प्रश्न उठेको छ।
वरीयताको आधारमा खेल रद्द हुँदा विजेता निर्धारण गर्ने व्यवस्था प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि नै स्पष्ट हुनु आयोजकका लागि व्यावहारिक हुन सक्छ। तर मैदानमा खेल्ने अवसर नै नपाई टोली बाहिरिनुपर्ने अवस्थाले खेलाडी र टोलीका लागि प्रतिस्पर्धात्मक अवसरको प्रश्न भने उठाउँछ।
विशेषगरी एसोसिएट राष्ट्रका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता आफ्नो क्षमता देखाउने महत्वपूर्ण मञ्च हो। त्यस्तो मञ्चमा क्वाटरफाइनलसम्म पुगेर पनि मौसमका कारण खेल्न नपाउनु उनीहरूको तयारी र प्रदर्शनको वास्तविक मूल्यांकन हुन नसक्ने अवस्था बन्न सक्छ।
त्यसैले आगामी एसियन गेम्स तथा अन्य बहुखेलकुद प्रतियोगितामा मौसमका कारण खेल रद्द हुने अवस्थाका लागि थप विकल्प, रिजर्भ डे, सुधारिएको मैदान व्यवस्थापन र सबै टोलीलाई सम्भव भएसम्म मैदानमा प्रतिस्पर्धा गर्ने अवसर दिने संरचनाबारे बहस आवश्यक देखिन्छ।
एसियन गेम्स क्रिकेटमा देखिएको पछिल्लो घटनाले एउटा प्रश्न भने फेरि बलियो बनाएको छ—खेलको अर्को चरणमा पुग्ने निर्णय वरीयताले गर्ने कि मैदानमा भएको प्रदर्शनले ?
सरदर मितिभन्दा १२ दिन ढिलो गरी मनसुन नेपालबाट बाहिरियो
सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीद्वारा विराटनगरबाट ‘कोशी घोषणा–२०८३’ जारी
प्रस्तावित राजदूतहरूको काण्डले प्रधानमन्त्री बालेन तनावमाः साउदीका सुनारको नाम अस्वीकृत ! मलेसियाका खरेलको सुनुवाइ होल्ड
देशका अधिकांश भूभागमा मौसम सफा, कुनै चेतावनी छैन
कलंकी खसीबजारमा यस वर्ष दसैँको चहलपहल कम
मलेसियाका प्रस्तावित राजदूत खरेलको संसदीय सुनुवाइ ‘होल्ड’
१५ औं महाधिवेशमा गगन थापाको एकछत्र राज, देउवा छोड्ने बित्तिकै केहिलाई लाभ, कसैलाई रेडकार्ड, यस्तो बन्यो गगन टिम
स्वास्थ्यमा गोकर्णेश्वरका मेयरको क्रान्तिकारी कदम, अब उपचार गर्न विरामीको घर–घरमा पुग्नेछन् डाक्टर
नेपाल-भारत नेवानीको उडानमा पावर बैंक बोक्न प्रतिबन्ध
दशैंका लागि देशभर ५० हजार बढी प्रहरी परिचालन, ड्रोन र कुकुरबाट पनि निगरानी
प्रतिक्रिया