१३ वैशाख २०८३
काठमाडौँ - नेपाली उपभोक्ताका लागि गएको चैत महिना निकै कष्टकर देखिएको छ । वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले सार्वजनिक गरेको ‘आर्थिक वर्ष २०८२र८३ को चैत महिनाको मूल्य विश्लेषण प्रतिवेदन’ले बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढेको देखाएको छ ।
विशेषगरी पेट्रोलियम पदार्थमा भएको निरन्तरको मूल्यवृद्धि र अमेरिकी डलरको मजबुत विनिमय दरका कारण ढुवानी र आयात महँगो हुँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर सर्वसाधारणको भान्छामा परेको विभागले जनाएको छ ।
विभागको प्रतिवेदनअनुसार चैतमा सबैभन्दा बढी मूल्यवृद्धि तरकारी बजारमा देखिएको छ । विभागले कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजारको मूल्य विवरणलाई आधार मान्दा केही तरकारीको मूल्यमा ३०० प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि देखिएको छ ।
विभागका अनुसार स्थानीय काउलीको मूल्यमा ३०४।७६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । त्यसैगरी हाइब्रिड घिउ सिमीको मूल्य ३०० प्रतिशत र स्थानीय घिउ सिमीको मूल्य २६६।६७ प्रतिशतले बढेको छ ।
फर्सी र ब्रोकाउलीको मूल्यमा पनि क्रमशः २०० र १८७ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ । मौसमी प्रभाव र ढुवानी खर्चमा भएको वृद्धिका कारण तरकारीको मूल्य नियन्त्रण बाहिर गएको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ । यद्यपि, निगुरो, च्याउ, तोफु र तामा जस्ता वस्तुको मूल्य भने स्थिर रहेको पाइएको छ ।
चैतमा इन्धनको मूल्यमा भएको भारी वृद्धि महँगीको मुख्य कारक बनेको छ । प्रतिवेदनअनुसार फागुन र चैतको अवधिमा मात्रै पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य ६ पटक समायोजन गरिएको छ ।
चैत २६ गतेसम्म आइपुग्दा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर २१९ रुपैयाँ, डिजेल र मट्टितेलको मूल्य २०७ रुपैयाँ पुगेको थियो । यस्तै खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य प्रतिसिलिन्डर १९१० रुपैयाँ थियो ।
हवाई इन्धनको मूल्यसमेत बढेर १७८५ रुपैयाँ पुगेको छ । इन्धनको यो मूल्यवृद्धिका कारण ढुवानी भाडा र उत्पादन लागत बढ्न गई बजारमा सबै खाले वस्तुको मूल्य महँगिएको विभागले जनाएको छ ।
अमेरिकी डलरको विनिमय दरमा आएको उतारचढावले पनि महँगी बढाउन भूमिका खेलेको छ । चैत १६ गते अमेरिकी डलरको खरिद दर १५१।४१ रुपैयाँ र बिक्री दर १५२।०१ रुपैयाँ पुगेर रेकर्ड कायम गरेको थियो ।
नेपालको अधिकांश खाद्यान्न र औद्योगिक कच्चा पदार्थ आयातमा निर्भर रहने भएकाले डलरको भाउ बढ्दा आयातित वस्तुहरू महँगो हुन पुगेका हुन् । प्रतिवेदनले डलरको अस्थिरताले बजारमा ‘इम्पोर्टेड इन्फ्लेसन’ ९आयातित मुद्रास्फीति० सिर्जना गरेको उल्लेख गरेको छ ।
खाद्यान्नतर्फ पनि चैत महिनामा मूल्य बढेको देखिएको छ । प्रतिवेदनका अनुसार विभिन्न सहरहरूमध्ये काठमाडौँ उपत्यकामा खाद्यान्नको मूल्य तुलनात्मक रूपमा बढी छ । सोना मन्सुली चामलको औसत मूल्य प्रतिकिलो ९५ रुपैयाँ, बासमती चामल १८५ रुपैयाँ र जिरा मसिनो चामल १०२ रुपैयाँसम्म पुगेको छ । मासको दाल प्रतिकिलो १९० रुपैयाँ र मुसुरोको दाल १८५ रुपैयाँ पुगेको छ । चिनीको मूल्य प्रतिकिलो १०० रुपैयाँ कायम हुँदा तेलको मूल्यमा पनि सामान्य वृद्धि देखिएको छ ।
विभागले बजार मूल्य बढ्नुमा माग र आपूर्तिबिचको असन्तुलन, इन्धनको मूल्यवृद्धि, र बिचौलियाको प्रभावलाई मुख्य कारण मानेको छ । प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘खाद्यान्नजन्य वस्तु उत्पादन हुने समयमा मूल्यवृद्धि घट्नुपर्नेमा उल्टै बढ्नु चिन्ताको विषय हो । यसमा बिचौलियाले गर्ने अस्वाभाविक मूल्य निर्धारणले पनि काम गरेको देखिन्छ ।’
बजार नियन्त्रण र उपभोक्ता हित संरक्षणका लागि विभागले आगामी दिनमा अधिकतम खुद्रा बिक्री मूल्य ९एमआरपी० को अनिवार्य कार्यान्वयन गरिने जनाएको छ । साथै सघन बजार अनुगमन, सूचना प्रविधिको प्रयोग र स्थानीय उत्पादनमा जोड दिइने जनाएको छ ।
सुकुम्बासीको विवरण संकलनमा सेना नै सक्रिय , प्रशासनलाई छैन अत्तोपत्तो, सेनाले काट्यो पत्र
कांग्रेस एमालेलाई पुरै सरकारी संयन्त्रबाट फाल्दै बालेन, राजनीतिक नियुक्ति खाएका १२ सय कार्यकर्ता बर्खास्त हुने पक्का
जलेका गाडीका नाममा तेल खर्च असुल्दै कर्मचारी , स्वास्थ्यमन्त्री उत्रिन एक्सनमा, थालिन छानविन
लाइसेन्सको म्याद अब १० वर्ष, उद्दार गर्दा पुरस्कार, दुर्घटना गराएर ज्यान मारे जन्मकैदको सजाय
शैक्षिकसत्र सुरु, आजदेखि भर्ना, २१ गतेदेखि पढाइ
एमाले कांग्रेसको झल्को दिने हर्कको हर्कत, सुरु गरे देशभरका सुकुम्बासी संगठित गर्न
एक–एक भूमाफियाको घरमा डोजर चलाउदै बालेन,खोला, सडक र मसानघाट खानेलाई जेल हाल्ने
अब कर्मचारीले राजनीति गरे जागिर चेट, ३२ वर्षपछि लोकसेवा लड्न नपाइने
सुकुम्बासी बस्तीपछि बालेनको ध्यान त्रिवितर्फ, क्रिकेट मैदान खाली गर्न उर्दी, चल्छ डोजर ?
रात्रिभोजमा गोली चलाउने व्यक्ति पक्राउ, ट्रम्प सुरक्षित
प्रतिक्रिया